کریستوفر نولان: هوش مصنوعی خلاقیت انسانی را کنار نخواهد زد واقعاً

آیا هوش مصنوعی واقعاً آماده است تا تخیل انسان را از صندلی کارگردانی بیرون براند؟ کریستوفر نولان می‌گوید نه و صریح صحبت می‌کند.

در آستانه اکران تازه‌ترین اثرش، اودیسه، این کارگردان برنده اسکار با قاطعیت در برابر این ایده که ماشین‌ها می‌توانند به‌طور کامل جای خلاقیت انسانی را بگیرند، ایستاد. نولان استدلال می‌کند که فیلم‌های اکشن بزرگ او که در لوکیشن‌های واقعی با جلوه‌های عملی و هنرِ دقیق ساخته شده‌اند، از تب و تاب محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی مدت بیشتری دوام خواهند داشت.

او به ناهماهنگی عجیبی اشاره کرد که در گفت‌وگوی عمومی می‌بیند: وال‌استریت، سرمایه‌گذاران خطرپذیر و شرکت‌های فناوری برای در آغوش گرفتن هوش مصنوعی می‌شتابند، در حالی که بخش بزرگی از مردم این پذیرش را با شک، حتی تحقیر، مواجه کرده‌اند. نولان یادآور شد که مخاطبان جوان اصطلاح «زباله هوش مصنوعی» را برای توصیف سیلاب متن، ویدئو و صداهای بی‌روح تولیدشده توسط سیستم‌های خودکار ابداع کرده‌اند. این موضوع، او می‌گوید، هم عجیب است و هم گویا.

نولان انتظار دارد هوش مصنوعی نقش مفیدی در فیلم‌سازی داشته باشد، به‌ویژه به‌عنوان ابزاری برای تصویرسازی و تجسم دیداری، اما هنگام بحث درباره جایگزینی خالقیت انسانی خط قرمز قاطعی می‌کشد. اما ایده اینکه هوش مصنوعی به‌طور کامل جای انسان و خلاقیت انسانی را بگیرد، از نظر من بی‌معنی است.

این موضع اخیر بازتابی از اظهارنظرهایی است که او در زمان اکران اُپنهایمر مطرح کرده بود، زمانی که هشدارهای فیزیکدانان هسته‌ای را با نگرانی‌های پژوهشگران هوش مصنوعی مانند جفری هینتون مقایسه کرد. هینتون که اغلب به‌عنوان پدرخواندهٔ هوش مصنوعی توصیف می‌شود، از گوگل استعفا داد تا بتواند آزادانه‌تر درباره ریسک‌های وجودی صحبت کند؛ نکته‌ای که نولان برای تأکید بر جدیت این بحث به آن ارجاع داده است.

فراتر از نظریه، نولان دائماً به یک خواسته عملی بازمی‌گردد: مسئولیت‌پذیری. او می‌گوید هوش مصنوعی می‌تواند ابزار قدرتمندی باشد. جمله‌ای کوتاه. اما یک شرط وجود دارد. استودیوها، تهیه‌کنندگان و مدیران نباید از آن برای طفره رفتن از پاسخ‌گویی یا جایگزینی بررسی دقیق و لازم که فیلم‌سازی و هر صنعت خلاق دیگری نیاز دارد، استفاده کنند. اگر فناوری به بهانه‌ای برای کوتاه آمدن تبدیل شود، آنجا جایی است که نولان خط می‌کشد.

ابزارها تغییر می‌کنند. مهارت و هنر پایدار می‌مانند. پیام نولان صریح و ساده است: نوآوری را بپذیرید، اما قلب انسانی را در قاب حفظ کنید.